Το Δημοτικό Σχολείο Μονοπολάτων αποτελεί ένα σημαντικό κομμάτι της ιστορίας και της πολιτιστικής κληρονομιάς του χωριού. Οι ρίζες του φτάνουν στα μέσα του 19ου αιώνα, με τις πρώτες αναφορές να καταγράφονται ήδη από το 1835. Για περισσότερα από 150 χρόνια υπηρέτησε την εκπαίδευση των παιδιών της περιοχής, συμβάλλοντας καθοριστικά στη μόρφωση, την κοινωνική πρόοδο και τη διατήρηση της τοπικής ταυτότητας.

Από τα πρώτα αλληλοδιδακτικά σχολεία της Αγγλοκρατίας έως τη λειτουργία του ως σύγχρονου δημοτικού σχολείου, το σχολείο υπήρξε σημείο αναφοράς για γενιές μαθητών και εκπαιδευτικών. Το ιστορικό του κτίριο, που ανεγέρθηκε το 1935, φιλοξένησε τη σχολική ζωή του χωριού μέχρι την παύση λειτουργίας του το 1989, αφήνοντας ανεξίτηλο το αποτύπωμά του στη συλλογική μνήμη των Μονοπολάτων. Όταν μετά το σχολικό έτος 1988-89 το Δημοτικό Σχολείο έπαψε να λειτουργεί, το διδακτήριο παραχωρήθηκε στην τότε Κοινότητα Μονοπολάτων, όπου στέγασε τα γραφεία της.
Αργότερα, μετά την κατάργηση της Κοινότητας, το κτήριο στέγασε νεανικές δραστηριότητες και εκδηλώσεις. Δυστυχώς οι πρόσφατοι σεισμοί του Ιανουαρίου και Φεβρουαρίου 2014 το «έπληξαν» ανεπανόρθωτα και είναι άγνωστο το μέλλον του κτηρίου, που για πολλά χρόνια κράτησε αναμμένη τη φλόγα της μάθησης και της μόρφωσης για τα παιδιά της Κοινότητας Μονοπολάτων. Η ελπίδα των Μονοπολάδων είναι να μπορέσει να επισκευαστεί και να στεγάσει τοπικό λαογραφικό-ιστορικό μουσείο ή ακόμα και σχολείο ή σχολή.

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ
- Αρχείο Γερασίμου Σωτ. Γαλανού – Κατάλοιπα Αρχείου Δημοτικού Σχολείου Μονοπολάτων
- Δεμπόνος Αγγελοδιονύσης. «Η παιδεία στην Κεφαλονιά τα χρόνια της Αγγλοκρατίας», Παρνασσός, τ. ΚΔ΄ (1982), σσ. 246-288
- Λέφας Χρ. Ιστορία της Εκπαιδεύσεως, Οργανισμός Εκδόσεως Σχολικών Βιβλίων, εν Αθήναις 1942.
- Μοσχόπουλος Γεώργιος, Ιστορία της Κεφαλονιάς, 1797-1940, Αθήνα 2010 Πρακτικά του Πανελλήνιου Εκπαιδευτικού Συνεδρίου Διδασκαλικής Ομοσπονδίας Ελλάδας (ΔΟΕ), (Αθήνα, 26-29/5/1983). έκδοση ΔΟΕ, Αθήνα 1985
- Τσιτσέλης Ηλίας Κεφαλληνιακά Σύμμικτα, τ. Α΄, εν Αθήναις 1904
ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΚΑΙ ΥΛΙΚΟ ΑΠΟ ΤΟ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ ΤΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ 2015, ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΤΩΝ: ΓΕΡΑΣΙΜΟΥ ΚΟΝΙΔΑΡΗ ΚΑΙ ΠΕΤΡΟΥ ΠΕΤΡΑΤΟΥ.
ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΝΔΡΟΜΗ ΤΟΥ ΚΑΙ ΤΟ ΥΛΙΚΟ ΣΤΟΝ κ. Γεράσιμο Σ. Γαλανό

